“O gün her nefis yaptığı her hayrı hazır bulacaktır; işlediği her kötülüğü de. O, kötülükle kendisi arasında uzak bir mesafe bulunmasını ister. Allah sizi kendisinden (emirlerine karşı gelmekten) sakındırıyor. Allah kullarına şefkatlidir.”⁵⁶mealindeki âyet de bu hakikati ifade ediyor.

“O gün herkes ne amel etmişse onu hazır bulacak.”⁵⁷ Namaz kılan, oruç tutan, zekât veren, gönülden bir kere Allah diyen, mescide gelen, Huzur-u Rabbi’l-âlemînde başını yere koyan, “Kulun Allah’a en yakın olduğu hâl, secdedir.”⁵⁸ hadisiyle anlatılan durumu kazanan bir insanın bütün bu amelleri belli bir âlemde temessül eder, kendilerine has şekil ve keyfiyetlere bürünürler… Ve insan da bunları orada, başının ucunda hazır bulur. Berzah âleminde bu çizgide cereyan eder. Onun bu cereyan şekli haşirde, sıratta da devam eder ve Cennet’le sona erer. “Artık kim zerre ağırlığınca hayır yapmışsa onu görür.”⁵⁹ âyetiyle anlatılan temessülü o gün bütün vuzuhuyla ortaya çıkar…

Amellerin Temessül Etmesi

Kur’ân ferman ediyor:

“Her insanın amelini boynuna doladık; kıyamet günü onun için, açılmış olarak bulacağı bir kitap çıkarırız.”⁶⁰

Herkesin arkasına takılan ve sahibinden ayrılmayan bir kitabı vardır. Hiç kimse, hayır ve şer her şeyi içinde muhafaza eden kitaptan kurtulamaz. Herkesin kitabı gerdanlık gibi boynuna takılmıştır. Âlem-i şehadette yapılan şeyler aynıyla gerdanlık olamayacağına göre, yaptığımız her iş, her amel âlem-i misale ait keyfiyetiyle boynumuza takılacaktır.