Ahiret yurdu adına vereceğimiz kararlara materyal olması açısından, misal âleminin bilinmesi çok önemlidir. Zira misal âlemi bize ahiret âlemini bağlayan bir bağdır. Gözlerimiz kapalıdır ama biz yine de bir şeyler görürüz. Kulağımız kapalıdır ama bir şeyler duyarız. Aynı şekilde ellerimiz tutar, ayaklarımız yürür. Bazen üzerimizden seneler geçer, bazen asırlar öncesine misafir olur, bazen de rüyalar vasıtasıyla ta asırlar sonrasına seyahat ederiz.

Sık sık girip ikliminde dolaştığımız rüyalarda, yer yer korkar ve endişe duyarız, zaman zaman içimiz inşirahla dolar; velhâsıl hayata ait her şeyi rüyada yaşarız. Hatta şehadet âleminde görmemiz mümkün olmayan menzilleri, manzaraları hep rüyalarda müşâhede ederiz. Rüyalarla bir kere daha anlarız ki, bu âlemle berzah, berzahla da diğer âlemler arasında ince bir perde var, öyle ki dikkatle ve düşünerek bakıldığında bir sonraki âlem görülebilir.

Rüyalar, bize misal âlemi hakkında fikir verdiği gibi aynı zamanda, meleklerin, ruhanîlerin, salih amel ve güzel davranışların temessülü hakkında da bir şeyler anlatmaktadır…

e. İlim Bizi Tasdik Ediyor

İlim adamları, üniversite mahfilleri de artık madde ve fizik ötesi güç ve kuvvetlerin olabileceğini kabul etmekte… Eskiden ise bu tür meseleleri dinlemeye dahi tahammülleri yoktu. Hele dindar insanların ağzında dolaşan bazı kerametvari hâdiseleri hemen peşin hükümlerle “hurafe” deyip geçiyorlardı. Hâlbuki aynı cins hâdiseler, bir kısım keyfiyet farkı olmakla beraber, Batılı ilim adamları tarafından nakledilince, bizimkiler “kabul” deyip teslim oluyorlar. Bu da elbette onlar adına bir terakki sayılır. Ancak henüz bu kabullenişler, istenen seviyeye ulaşmış değil.