Ebû Dücâne’ye (radıyallâhu anh) verdiği kılıçtan tutun da²² Nuaym b. Mesud’a (radıyallâhu anh) verdiği Kureyş ile Yahudilerin arasını bozma misyonuna kadar²³ bütün icraatında O, hep işi ehline verme prensibiyle hareket etmiş ve bunda da muvaffak olmuştu.

Huzeyfe’ye sır verilirdi ve O, sırlarını ona verdi.²⁴ Mekke’de istihbarat adına amcası Hz. Abbas’ı (radıyallâhu anh) kullandı ve Hz. Abbas bu işi lâyıkıyla başardı.²⁵

Kumandan tayin ettiği şahıslardan, ellerine mektup verip krallara gönderdiği murahhaslara, ilim adamı olsunlar diye Suffe’ye kabul ettiği talebelerden zekât âmillerinin intihabına kadar hâdiseler hep O’nu doğruluyordu.

Evet, bir lider için vazife ve sorumluluk yüklenecek insanları tanıma çok mühimdir. Tarih, bu mevzuda liderlerin yaptığı nice hatalardan bahseder. Yanına yaklaştırıp en yakını yaptığı insanlardan ihanet gören liderlerin sayısı hiç de az değildir.

Erkam b. Ebi’l-Erkam’ı (radıyallâhu anh), Allah Resûlü daha ziyade malî işlerde kullanıyordu. Hz. Ebû Bekir (radıyallâhu anh) ve Hz. Ömer (radıyallâhu anh) devrinde de o aynı işlerde istihdam edildi. Hz. Osman (radıyallâhu anh), kendi malından yaptığı infakla biraz yakın akrabasını gözetiyordu. Ne var ki onun bu cömertliği, başkaları tarafından yanlış tevil ediliyor ve Ümeyyeoğulları beytülmâldan destekleniyor zannediliyordu.

Böyle bir töhmet altında kalmamak için Erkam b. Ebi’l-Erkam (radıyallâhu anh), Hz. Osman’a (radıyallâhu anh) müracaat ederek hazinelerin anahtarını teslim etti. “Halk senin kendi malından verdiğini yanlış anlıyor, ben böyle bir itham altında maliye işlerine nezaret edemem.” dedi ve ayrıldı.. kendi isteğiyle ayrılıncaya kadar da tam çeyrek asır aynı görevde kaldı.²⁶

6. Gönüllerdeki Sevgili