• Hem Cenâb-ı Hakk’ın sanatla yarattığı varlıkların en gizlisi ve en açığı, en kıymetlisi ve en ucuzu, en nezihi, en parlağı ve en mânidar olanıdır; Rabbanî ve sanatlı bir nakıştır.
• Hem Rahman’ın, başka varlıkları kendine hizmet ettiren nazenin, nazlı, nazik bir rahmet cilvesidir.
• Hem Cenâb-ı Hakk’ın icraatının gayet kuşatıcı bir aynasıdır.
• Hem Rahman, Rezzak, Rahîm, Kerîm, Hakîm gibi pek çok esmâ- yı hüsnânın cilvelerini içine alan ve rızık, hikmet, inayet, rahmet gibi birçok hakikati kendine tâbi kılan; görmek, işitmek ve hissetmek gibi bütün duyguların kaynağı ve madeni olan hayret verici, Rabbanî bir yaratılış harikasıdır.
• Hem hayat, şu kâinatın büyük tezgâhında her şeyi dönüştüren öyle bir makinedir ki, her tarafta sürekli tasfiye yapıyor, her şeyi temizliyor, nurlandırıyor, yükseltiyor. Âdeta hayatın yuvası olan beden, zerre kafilelerine vazife görmeleri, nurlanmaları ve talim yapmaları için bir misafirhane, bir okul, bir kışladır. Ve âdeta Hayy ve Muhyî Allah, bu hayat makinesi vasıtasıyla karanlık, fâni ve süflî olan dünyayı hoş ve şirin bir hale getiriyor, aydınlatıyor, ona bir tür bekâ veriyor, onu bâki bir âleme gitmesi için hazırlıyor.
• Hem hayatın iki yüzü, yani mülk ve melekût yönleri de parlaktır, kirsizdir, noksansızdır, yücedir. O yüzden hayat, perdesiz, vasıtasız, doğrudan doğruya Rabbanî kudret elinden çıktığını açıkça göstermesi için, başka şeyler gibi, görünüşteki sebepler kudret tasarruflarına perde edilmemiş olan müstesna bir varlıktır.
• Bununla beraber hayatın hakikati, imanın altı esasına bakıp onları mânen ve işaretlerle ispat eder. Yani hayat, hem Vâcibü’l- Vücud’un varlığının vacip ve ebedî oluşuna, hem ahiret âlemine ve bâki hayata, hem meleklerin varlığına, hem de öteki iman esaslarına işaret eden, onlara kuvvetli bir şekilde bağlı olan nuranî bir hakikattir.
• Hem hayat, bütün kâinattan süzülmüş en saf öz olduğu gibi, kâinattaki en mühim ilahî maksat ve âlemin yaratılışının en mühim neticesi hükmündeki şükür, ibadet, hamd ve muhabbeti netice veren çok büyük bir sırdır.