On Dokuzuncu Lem'a / İktisat Risalesi

On Dokuzuncu Lem'a

İktisat Risalesi

İktisat ve kanaate, israf ve savurganlığa dairdir.

كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا¹

Şu ayet-i kerime, iktisadı, yani tutumlu olmayı kesin bir şekilde emredip israfı açıkça yasaklayarak gayet mühim bir hikmet dersi veriyor. Bu meselede yedi “nükte” var.

Birinci Nükte

Rahîm Yaratıcımız, insana verdiği nimetlerin karşılığında şükür istiyor.² İsraf şükre zıttır, nimete karşı, sonu hüsran olan bir hafife almadır. İktisat ise nimete, kazançlı bir hürmet göstermedir.

Evet, iktisat hem manevî bir şükür, hem nimetlerdeki ilahî rahmete karşı hürmet, hem kesin bir bereket sebebi, hem bedene perhiz gibi bir sağlık kaynağı, hem insanı manevî dilenciliğe düşmekten kurtaracak bir izzet vesilesi, hem de nimetlerin içindeki lezzeti hissetmeye ve lezzetsiz gibi görünen nimetlerdeki lezzeti tatmaya kuvvetli bir sebeptir. İsraf ise bütün bu hikmetlere zıt olduğundan, vahim neticeler doğurur.