Söz gelimi; meşhur niyet hadisini Yahya b. Said el-Ensarî, Muhammed b. İbrahim et-Teymî’den, Teymî, Alkame b. Vakkasi’l-Leysî’den, o da Hz. Ömer’den rivayet eder. Fakat bu hadis, Buhârî’ye, Yahya b. Said’in yerine başkası, Alkame’nin yerine bir başkası ve Teymî’nin yerine başka bir ravi geçirilerek arz olunur.

Evet, tam bunun gibi yüz hadis, senetleri karıştırılarak Buhârî’ye okunur. İmam Buhârî, yüzüncü hadisin sonunda: “Birinci hadiste falan zatın yerine falanı koymuşsunuz; o hadisin sağlam olan senedi sizin söylediğiniz gibi değil, şöyledir.” diyerek, birinciden yüzüncüye kadar her hadisi asıl senedleriyle okur ve orada bulunan âlimler, onun hıfzını ve faziletini ikrar ederler.¹² Ayrıca İbn Huzeyme de İmam Buhârî hakkında: “Şu arz, şu sema, bu konuda senin kadar vukuf sahibi ikinci bir kişiyi görmemiştir!” diyerek takdir ve tebcilde bulunur.¹³

O Buhârî ki, ilmin şerefini korumuş ve onu dünya metaı hâline getirmemiş kadri celîl âlimlerimizdendir. Ona Buhâra emîri: “Gel, benim çocuklarıma hadis takrir et.” dediğinde koca Buhârî: “İlim, hükümdarın ayağına gitmez; eğer hükümdarın ilme merakı varsa kendisi gelir, çocukları gelir, ders alırlar.” cevabını verir. Bunun üzerine emir: “Çocuklarıma ayrı bir gün tahsis etsen.” teklifinde bulunur. Büyük İmam: “Ben Ümmet-i Muhammed’e ders verirken, senin çocukların için hususî zaman zayi edemem.” karşılığını verince, hayatının sonunu tecritte geçirir ve Allah, onu yalnız başına, gurbette ölmekle serfiraz kılar.¹⁴