Böyle bir mücahedenin en önemli esası da hiç şüphesiz cismanî ve nefsanî arzuları zabt u rabt altına alıp vicdan mekanizmasının manevra kabiliyetini artırmaktır. Kendi esasları içinde “seyr u sülûk-i ruhanî” bu ehemmiyetli işin bilinen en selâmetli yoludur. Şimdilik bu hususların tahlilini tayyederek, nefsin ne can alıcı bir hasım olduğunu Hakim Bûsîrî’nin:
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةً لِلْمَرْءِ قَاتِلَةً……مِنْ حَيْثُ لَمْ يَدْرِ أَنَّ السَّمَّ فِي الدَّسَمِ
“Nefis insana, nice öldürücü lezzetleri şirin göstermiştir ki, kimse (onun) yağın içinde zehir (sunduğunu) bilememiştir.” sözleriyle hatırlatıp, konuyu, Hüdâyî’nin, seyr u sülûke köprü sayılan bir manzumesiyle noktalayalım:
Ey nefs, yeter sehv ü zelel,
İnsafa gel, insafa gel!
Terk et gitsin tûl-i emel!
İnsafa gel, insafa gel!
Bu âdet ü bid’at nedir?
Bu şöhret-i ziynet nedir?
Bu kuru kermiyet4 nedir?
İnsafa gel, insafa gel!
Bir gün eser bâd-ı ecel,
Ten bağına verir halel,
İhlâs ile eyle amel!
İnsafa gel, insafa gel!
Etme Hüdâîyâ inâd!
Fermana eyle inkiyâd!
Gel eyle kıl Mevlâ’yı yâd!
İnsafa gel, insafa gel!
اَللّٰهُمَّ عَفْوَكَ وَعَافِيَتَكَ وَرِضَاكَ وَتَوَجُّهَكَ وَنَفَحَاتِكَ وَأُنْسَكَ وَقُرْبَكَ،
وَصَلِّ اللّٰهُمَّ عَلٰى سَيِّدِ الْمُقَرَّب۪ينَ مُحَمَّدٍ حَب۪يبِكَ وَرَسُولِكَ
وَعَلٰى اٰلِه۪ وَأَصْحَابِهِ الْمُشْتَاق۪ينَ إِلَيْكَ.
Dipnotlar
- 4 Hummalı ve hararetli çalışma.
236