Firaset

Tasavvurda zenginlik, düşüncede tutarlılık, varlığın perde arkasına ıttılâ ve basîretli davranma da diyebileceğimiz firaset; insanın, kalbini kin, nefret, iğbirar, nifak ve ucub gibi.. mânevî hastalıklardan temizleyip, iman, mârifet, muhabbet ve aşk u şevkle bezemesi sayesinde Allah’ın, onun içine attığı öyle bir nurdur ki, ona mazhar olan fert, feritleşir, duyuş ve sezişleriyle derinleşir; hatta başkalarının gönüllerindeki sırlara âşina olup, simaların arkasındaki gerçekleri görebilir.. ve tabiî, eşyanın perde arkasına uyanabildiği ölçüde, “Hazreti Allâmü’l-Guyûb’un mücellâ bir mir’âtı hâline de gelebilir..! Bu mânâdaki firasete işaret sadedinde, gayb ve şehadetin fasih lisanı Ruh-u Seyyidi’l-Enâm: اِتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللّٰهِ“Mü’minin firaseti karşısında titreyin; zira o bakarken Allah’ın nuruyla bakar.”¹ buyurur. Firasetin, îmân nuruyla yakından alâkasını gösterme bakımından يَآ أَيُّهَا الَّذ۪يـنَ اٰمَنُوٓا إِنْ تَتَّقُوا اللّٰهُ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا“Ey îmân edenler, eğer Allah’a karşı hep takva dairesi içinde bulunursanız, O size furkân (açık-kapalı, hakkı bâtıldan, doğruyu eğriden, iyiyi kötüden, güzeli çirkinden temyiz ve tefrik edecek bir kabiliyet, bir ışık) verir.”² mealindeki âyeti de burada zikretmek uygun olur zannederim.