9. Bölüm

Sahabenin Hak Adına İhtilafı

SAHABENİN HAK ADINA İHTİLAFI

Soru: Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), “Ashabım yıldızlar gibidir, onlara yapışan kurtulur.” buyuruyor. Hâlbuki sahabilerden bazıları birbirlerine karşı çıkmış, hatta birbirlerine sövmüşler. Hâriciler gibi bazıları Kur’ân ve Sünnet çizgisinden bile çıkmışlar. Bunlara uyup nasıl kurtulmuş olacağız?

Evet, Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir hadis-i şeriflerinde, “Sahabilerim yıldızlar gibidir; hangisine uyarsanız, hidayete erer ve kurtulursunuz.”³⁸ buyururlar. Burada Allah Resûlü, “Benim ashabım” buyurmaktadır ki, onlar Kendisine ittiba edip uyan ve bu ittiba ahd ü peymânı içinde de vefat eden kimselerdir.

Bazı muhaddisler ve tabakât (sahabî ve sonrakilerin hayatının anlatıldığı biyografi kitapları) yazarları, sahabiyi, Efendimiz’i (sallallâhu aleyhi ve sellem) görmüş, kurb-u huzuruyla müşerref olmuş, sohbetini dinlemiş ve aynı ahd ü peymân üzerinde vefat etmiş kimseler olarak tarif ederler.³⁹ Binaenaleyh Efendimiz’i görmemiş kimseler sahabî olmadığı gibi, sohbetiyle müşerref olmasına rağmen –Allah korusun!– dinden çıkmış olan kimseler de sahabî değildir. Buhârî ve Müslim’de bunu teyit eden bir hadis-i şerifte Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem), kıyamet günü Havz’ının başına bir kısım kimselerin geleceğini ve Kendisinin onlara Havz’ından Kevser vermek isteyeceğini, fakat bunun engelleneceğini anlatır. Orada Efendimiz “Ashabım!” diyecektir ama, O’na “Senden sonra neler karıştırdıklarını bilmiyorsun. Onlar (bid’atlar çıkartarak) irtidât ettiler.” denilecek ve bunun üzerine de Efendimiz onlara: “Yazıklar olsun size!” diyecektir.⁴⁰