Üslûpta İstikamet

Soru: Üslûbumuzun namusumuz olduğu ifade buyuruluyor. Üslûbumuzu belirleyen temel dinamikler ve bilhassa günümüz şartları içinde üslûbumuzu muhafaza adına dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Cevap: Üslûp; düşünce, söz, beyan, tavır ve davranış.. gibi farklı hâl ve keyfiyetlerin bütününde belli disiplinlere bağlı olarak takip edilen yol, metod ve tarz demektir. Bir başka ifadeyle o, meselelerin zamana, şartlara, muhatap ve konjonktüre göre nasıl ve ne şekilde icra ve ifade edilmesi gerekiyorsa, ona göre icra ve ifade edilmesidir. Mezkur tariflerden de anlaşılacağı üzere üslûp, sadece sözle maksadı beyan için ortaya konan usûl ve tarz demek değil; aksine insanın her hâl, duruş ve hareketindeki yaklaşım tarzı ve eda keyfiyetini ihtiva eden şümûllü, çok buudlu, çok yönlü bir mefhumdur. İşte bundan dolayı üslûp sahibi olma, öyle kolay elde edilebilecek, herkesin kârı bir haslet değildir; o, derin bir kavrayış yeteneği, engin bir firaset ister. Bu sebeple bakarsınız bir insan genelde maksadını rahat ifade etmekte, güzel konuşmaktadır. Fakat bir yerde denmemesi lazım gelen öyle bir şey söyler ki, orada siz kendi kendinize, “Eyvah, baltayı taşa vurdu.” der, üzülürsünüz. Çünkü öyle bir konum, mevzuun, herkesçe kabul görecek evrensel bir yaklaşım içinde takdim edilmesini gerektirmektedir. Bu ise belli esas ve disiplinlerin öne çıkartılmasını; medar-ı münakaşa olabilecek, yadırganıp yanlış anlaşılabilecek belli hususların ise söz konusu edilmemesini lüzumlu kılmaktadır. Elbette ki bu, farklı görünüp kendini farklı ifade ederek insanları aldatmak demek değildir. Belki başkalarının farklılığına değer verme, kendi farklılıkları içinde onları kabullenme ve o kabul ve saygı içinde farklılıklara göre davranma, meseleleri öyle bir eda ve üslupla ortaya koyma demektir.