Süt Ve Fıtrat

Soru: Resûl-i Ekrem (sallallâhu aleyhi ve sellem) Efendimiz’in, Miraç’ta kendisine ikram edilen içecekler arasından sütü tercih etmesine mukabil Hazreti Cebrâil’in (aleyhisselâm) “Fıtratı seçtin!” demesi ne mânâya gelmektedir? Fıtratile süt arasında nasıl bir münasebet vardır?

Cevap: Hadis-i şeriflerde anlatıldığına göre; Miraç’ta İnsanlığın İftihar Tablosu’na bir kapta şarap, bir kapta süt ve bir kapta da bal getirilmişti. Allah Resûlü sütü tercih edince, Cebrâil (aleyhisselâm), “Bu aldığın, fıtrata uygun olandır; sen ve ümmetin fıtrat üzeresiniz!” demişti.¹

Selim Fıtrat

Fıtrat kelimesi lügat itibarıyla hilkat, insanın yaratılışında var olan hususlar, karakter, maya, tabiat, mizaç, peygamberlerin yolu, din-i mübîn, kalb-i selim ve âdetullah mânâlarına gelmektedir. Bazı âlimler, fıtratı “ilk yaratılış” şeklinde ele almış; bu anlayışlarını teyid etmek için Kur’ân-ı Kerim’de Cenâb-ı Hakk’ın ismi olarak anılan فَاطِرِ السَّمٰوَاتِ وَالْأَرْضِ“Göklerin ve yerin Yaratıcısı.”² tabirini nazara vermişlerdir.

Istılah açısından ise, fıtrat; her insanın Allah’a inanmaya ve O’na kulluk etmeye meyilli bir hâl üzere yaratılması demek olup ulvî hakikatleri kabul ve anlama kâbiliyetidir. İnsanın bütün organlarının, cevherlerinin, latîfelerinin ve zahirî-bâtınî hâsselerinin (duyularının) bir yaratılış hikmeti ve her birinin kendilerine has vazifeleri vardır. Tabiat itibarıyla, insan dünyaya gönderiliş hikmetini anlama, ubûdiyete ait sorumluluklarını kavrama ve hep hayır peşinde olma temayülüyle yaratılmıştır ki buna “fıtrat” denir. Bozulmamış fıtrat, sürekli hakka müteveccih bir istikamet takip eder. Bu itibarla, selim fıtrata sahip insan, kendini bildiği andan itibaren Hakk’ı tanımaya ihtiyaç duyar, devamlı O’nu arar ve O’na kulluk sayesinde rahatlar.