4. Âyet ve hadisler de, mahiyet-i insaniyenin özünün ruh olduğunu gösterirler.¹³ Allah, Kur’ân-ı Kerim’de يَۤا اَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ۠۝اِرْجِع۪ۤي إِلٰى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً“Ey itminana ermiş ruh! Sen Rabbinden razı, O da senden razı olarak dön Rabbine..!”¹⁴ buyurarak insan benliğinin, şu görüp hissettiğimiz cesetten ibaret olmadığını hatırlatır. Zira, اِرْجِع۪ي hitabı, ölüm hâlindeki nefs-i mutmainneye müteveccihtir. Demek, cesedin fenâ bulup gitmesinden sonra mahiyet-i insaniyede ilâhî hitaba ehil olacak bedenden başka bir şey var ki, ona “Rabbine dön!” deniliyor.

5. Keza, Furkân-ı Mübîn وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِه۪ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةًۘ حَتّٰۤى إِذَا جَۤاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ۝ثُمَّ رُدُّۤوا إِلَى اللّٰهِ مَوْلٰيهُمُ الْحَقِّ “Allah, kulları üstünde tek hâkimdir. O, sizin üzerinize Hafaza meleklerini gönderir (onlar sizi korurlar) ve birinize ölüm gelip çattığında da (bu işle) alâkalı elçilerimiz, işlerini aksatmadan ve bir kusur etmeden onun ruhunu alıverirler. Sonra da o ruhlar, götürülüp hak mevlâları olan Allah’a teslim edilirler.”¹⁵ demektedir ki, bu da, cesedin ölümünden sonra mahiyet-i insaniye ile alâkalı götürülüp Allah’a teslim edilecek bedenden başka bir cevherin bulunduğunu göstermektedir.

Bundan başka İmam Râzî, selefleri gibi, şehit olanların ölmeyip Allah indinde merzuk bulunduklarını¹⁶… ifade eden ilâhî beyan; Âl-i Firavun hakkında şerefnüzul olan “Onlar sabah-akşam ateşe arz edilirler.”¹⁷ mealindeki âyet ve “Enbiyâ-i izâm ölmezler, bir diyardan başka bir diyara intikal ederler..”¹⁸keza “Kabir ya Cennet bahçelerinden bir bahçe veya Cehennnem çukurlarından bir çukurdur.”¹⁹ mânâsındaki hadislerle hem ruhun mevcudiyetine hem de berzah hayatına istidlâlde bulunur ve bu âlemi, ahiret yolunda bir intizar salonu gibi gösterir.