İkinci Belâgat Nüktesi
Kur’an, insanın nazarına ilahî sanatın dokumalarını, nakışlarını açar. Sonra neticede o nakışları, Cenâb-ı Hakk’ın isimleriyle sarmalar veyahut akla havale eder.
• Birincisine örnek:
قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمٓاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَۚ فَسَيَقُولُونَ اللّٰهُۚ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ
ayetleridir.
Başta der ki: Gökleri ve yeri rızkınız için iki hazine gibi hazırlayıp gökten yağmuru, yerden tohumları çıkaran kimdir? Allah’tan başka kim, koca gökleri ve yeryüzünü itaatkâr iki hazine memuru hükmüne getirebilir? Öyleyse yalnız O’na şükretmeli...
İkinci fıkrada der ki: Sizin en kıymetli uzuvlarınız olan göz ve kulaklarınızın sahibi kimdir? Onları hangi tezgâhtan, hangi dükkândan aldınız? Bu tatlı, kıymetli gözü ve kulağı size veren ancak Rabbinizdir. Sizi yaratıp terbiye eden O’dur ki, bunları size ihsan etmiştir. Öyleyse Rab yalnız O’dur, Mabud da O olabilir.
Üçüncü fıkrada der ki: Ölmüş yeryüzünü diriltip yüz binlerce varlık türüne hayat veren kimdir? Bu işi Hak’tan ve bütün kâinatın Hâlık’ından başka kim yapabilir? Elbette O yapar, ölmüşlere ancak O hayat verir. Madem O Hak’tır, hukukunuzu ziyan etmeyecektir. Sizi büyük bir mahkemeye gönderecektir. Yeryüzünü dirilttiği gibi, sizi de diriltecektir.
Dördüncü fıkrada der ki: Bu koca kâinatı bir saray, bir şehir gibi kusursuz bir düzenle idare eden, Allah’tan başka kim olabilir? Madem Allah’tan başkası olamaz; koca kâinatı bütün gökcisimleriyle gayet kolay idare eden kudret o derece kusursuz ve sonsuzdur ki, O’nun ortağa, yardımcıya, yardıma ihtiyacı yoktur. Koca kâinatı idare eden, küçük varlıkları da başka ellere bırakmaz. Demek, ister istemez “Allah” diyeceksiniz.
Dipnotlar
- “De ki: Kimdir sizi gökten ve yerden rızıklandıran? Kimdir kulaklarınızı ve gözlerinizi yaratan? Kimdir ölüden diriyi, diriden ölüyü çıkaran. Kimdir bütün işleri çekip çeviren, kâinatı yöneten? ‘Allah!’ diyecekler, duraksamadan: De ki: ‘O halde sakınmaz mısınız O’nun cezasından?’ İşte bunları yapan Allah’tır, sizin gerçek Rabbiniz.” (Yûnus sûresi, 10/31-32)