Eğer derseniz ki: Peygamberler gönderilmesine rağmen şeytan-

lar yüzünden çoğu insan kâfir oluyor, küfre giriyor, zarar görüyor. ⁴اَلْحُكْمُ لِلْأَكْثَرِ kaidesince; çoğunluk ondan zarar görüyorsa o vakit şerrin yaratılması şerdir, hatta peygamberlerin gönderilmesi dahi rahmet değildir denilebilir mi?

Cevap: Kemmiyetin keyfiyete, yani niceliğin niteliğe nispeten önemi yoktur. Asıl çoğunluk, niteliğe bakar.

• Mesela yüz hurma çekirdeği toprak altına gömülüp sulanmaz, kimyevi bir işlem görmez ve bir hayat mücadelesi vermezse, yüz para kıymetinde yüz çekirdek olur. Fakat su verildiği ve hayat mücadelesine maruz kaldığı vakit, o çekirdeklerden sekseni çürük mahiyeti sebebiyle bozulsa, yirmisi ise meyve veren yirmi hurma ağacı olsa, diyebilir misin ki, “Su vermek kötü oldu, çoğunu bozdu”? Elbette diyemezsin. Çünkü o yirmi çekirdek, yirmi bin hükmüne geçti. Seksen kaybedip yirmi bin kazanan zarar etmez; bu, şer olmaz.

• Hem mesela tavus kuşunun yüz yumurtası bulunsa, beş yüz kuruş eder. O yüz yumurtanın üstüne tavus kuşu oturtulsa, sekseni bozulsa; fakat yirmisinden tavus kuşu çıksa, “Bu iş çok zararlı ve kötü oldu, tavus kuşunun kuluçkaya yatması çirkin ve şer oldu.” denilebilir mi? Asla! Bu bir hayırdır, çünkü o tavus cinsi ve o yumurta taifesi, dört yüz kuruş fiyatındaki seksen yumurtayı kaybetti fakat seksen lira kıymetinde yirmi tavus kuşu kazandı.

İşte insanlık, peygamberlerin gönderilmesi ve teklif sırrıyla, cihad ederek, şeytanlarla savaşarak kazandığı yüz binlerce peygamber, milyonlarca veli ve milyarlarca asfiya gibi insanlık âleminin güneşleri, ayları ve yıldızları olan zâtlar karşılığında sayıca fazla, fakat keyfiyetçe kıymetsiz, zararlı hayvanlar gibi olan kâfirleri ve münafıkları kaybetmiştir.

Üçüncü Sorunuz

Cenâb-ı Hak musibetleri veriyor, belâları insana ve canlılara musallat ediyor. Bu, bilhassa masum insanlara, hatta hayvanlara zulüm değil mi?