İçeriğe geç

Mesela, وَالشَّمْسِ وَضُحٰيهَا ayetindeki yemin, On Birinci Söz’deki muhteşem temsilin esasına işaret eder. Kâinatı bir saray, bir şehir suretinde gösterir.

Hem يٰسۤ۝وَالْقُرْاٰنِ الْحَكِيمِ ayetlerindeki yeminle Kur’an, i’cazının kutsîliğini ve üzerine yemin edilecek derecede bir hürmete lâyık olduğunu hatırlatır.

, فَلآ أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ۝وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌوَالنَّجْمِ إِذَا هَوٰى ayetlerindeki yeminler, yıldızların kaymasıyla, vahye şüphe düşürmemek için cin ve şeytanların gayba dair haberlerden alâkalarının kesilmesine işarettir. Bununla beraber, dehşetli büyüklükteki yıldızları kusursuz bir intizamla yerlerine yerleştirmekteki ve gezegenleri hayret verici bir şekilde döndürmekteki kudretin muazzamlığını ve hikmetin mükemmelliğini hatırlatıyor.

, وَالْمُرْسَلَاتِوَالذَّارِيَاتِ ayetlerinde, havanın dalgalanması ve çekip çevrilmesindeki mühim hikmetleri hatıra getirmek için rüzgârları yönetmekle vazifeli meleklere yemin edilerek tesadüf zannedilen unsurların çok ince hikmetlerinin bulunduğuna ve onların mühim vazifeler gördüğüne dikkat çekiliyor ve bunun gibi...

Her mevkinin ayrı birer nüktesi ve faydası vardır. Vakit müsait olmadığı için yalnız وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ yeminindeki pek çok nükteden birine kısaca işaret edeceğiz. Şöyle ki:

Cenâb-ı Hak, incir ve zeytine yemin ile kudretinin yüceliğini, rahmetinin kusursuzluğunu ve büyük nimetlerini hatırlatıyor. Esfel-i sâfilîn tarafına, yani aşağıların aşağısına giden insanın yüzünü o taraftan çevirip şükür, fikir, iman ve salih amel ile ta âlâ-yı illiyyîne, yani yüceler yücesi mertebeye kadar mânen yükselebileceğine işaret ediyor. Nimetler içinde incir ve zeytinin seçilmesinin sebebi, o iki meyvenin çok mübarek ve

497