imzası bir olan bütün insanların bedenlerini her şeyiyle idare edecek kudretin ve ilmin varsa.. sudan ve havadan tut, bitki ve hayvanlara kadar benim erzakımın mahzenlerine sahip olacak bir servetin ve hâkimiyetin varsa.. kılıfları olduğum gayet geniş ve yüksek ruh, kalb, akıl gibi manevî latifeleri benim gibi dar, basit bir zarfa yerleştirerek kusursuz bir hikmetle vazifelendirip ibadet ettirecek sonsuz bir kudretin ve hikmetin varsa göster, sonra ‘Seni ben yaptım.’ de. Yoksa sus! Hem bendeki mükemmel düzenin ve yüzümdeki birlik mührünün şahitliğiyle, benim Sâni’imin gücü her şeye yeter, O her şeyi bilir, görür ve işitir. Senin gibi sersem bir acizin parmağı O’nun sanatına karışamaz, zerre kadar müdahale edemez.”

Allah’a ortak koşanların vekili, bedende de parmak karıştıracak yer bulamaz ve gider, bu kez bütün insanlığa rast gelir. Kalbinden der ki: “Şeytan bu dağınık, karmakarışık cemaat içine, onların iradelerine ve toplum hayatlarına karıştığı gibi, belki ben de yaratılışlarına ait hallere karışabilirim, parmak karıştıracak bir yer bulurum. Ve orada bir yer bulunca beni kovan bedene ve beden hücresine de sözümü geçiririm.” Onun için insan türüne yine sağır tabiatın ve sersem felsefenin diliyle der ki: “Siz çok karışık bir şey gibi görünüyorsunuz. Ben sizin rabbiniz, mâlikinizim veyahut sizde bir hissem var.” O vakit insan, hak ve hakikat lisanıyla, hikmet ve intizamın diliyle cevap verir:

“Eğer bütün yeryüzüne giydirilen ve bizimle beraber bütün hayvan ve bitkilerin yüz binlerce türünden, rengârenk atkı ve iplerden tam bir hikmetle dokunan ve dikilen gömleği, yeryüzüne serilen ve yüz binlerce canlı türünden dokunan, gayet nakışlı bir şekilde yaratılan kilimi yapacak ve her an kusursuz bir hikmetle yenileyip tazeleyecek kudretin ve hikmetin varsa.. eğer meyvesi olduğumuz yeryüzünü ve çekirdeği olduğumuz âlemi idare edecek ve yaşamamız için gereken maddeleri hikmet dengesiyle kâinatın her yerinden bize gönderecek kuşatıcı bir kudretin ve hikmetin bulunuyorsa.. ve yüzlerimizdeki kudret mührü aynı olan bütün geçmiş ve gelecek emsalimizi yaratacak iktidara sahipsen, belki ancak o zaman benim rabbim olduğunu iddia edebilirsin. Yoksa sus! Benim türümdeki karmakarışıklığa bakıp parmak karıştırabileceğini zannetme! Çünkü intizamımız mükemmeldir. O karmakarışık zannettiğin haller, kudretin kader kitabına göre