Sebeplere Riayet – Tevekkül Ve Izdırap

Soru: Mü’minlerin ahvaliyle alâkalı meselelerkarşısında kendini helak edercesine ızdırap yaşamanın ve bu istikamette sebeplereriayette çok hassas davranmanın tevekkül esasına mani olacağı durumlar varmıdır? Bu mevzuda dengenin korunması adına dikkat edilmesi gereken hususlarnelerdir?

Cevap: Öncelikle, sadece soruda dikkat çekilen hususla alâkalı değil, umumi mânâda, sebeplere riayet ile tevekkülün birbirini nakzetmediği ve birbiriyle çelişmediğini ifade etmemiz gerekir. Evet, sebeplere riayetle tevekkül, bir vahidin iki yüzünden, birbirini tamamlayan iki unsurdan ibarettir. Çünkü tevekkül, hiçbir boşluk bırakmayacak şekilde esbaba riayet edip sonra da Kudreti Sonsuz’un üzerimizdeki tasarruf ve hükmünü beklemek demektir. Yani biz, bir işe teşebbüs ederken, bir taraftan sebepleri, mukaddimeleri, emr-i ilâhî olarak kemâl-i dikkatle yerine getirecek, diğer taraftan sebeplere tesir-i hakikî vermeden, her şeyin Cenâb-ı Hakk’ın meşîet ve iradesine bağlı olduğu şuuru içerisinde, O’nun lütuf ve inayetine sığınıp neticeyi sadece ve sadece O’ndan bekleyeceğiz.

Emre İtaatteki İncelik ve Esbaba Riayet