Ayrıca, mâlikiyet ve melikiyet esasları üzerine oturtulmuş bir devlet anlayışında, ne ferdin ne de devletin hukukları zayi olur. Tamamen adem-i merkeziyet zararlı olduğu gibi, tekelci bir devlet anlayışı da zararlıdır.

Allah’ın halifesi olan insan, yeryüzündeki tasarrufunu O’nu temsilen yapar. Allah adına yapılan bu tasarrufta adalet ve nizam vardır.

e. Din Günü’nün Yegâne Sahibi Allah’tır

Bu âyetten anlaşılacak diğer bir mânâ da şudur:

Din Günü’nün sahibi Allah’tır. Öyleyse diğer bütün mâliklerin mâliklikleri izafî ve geçicidir ve onlara atiyye olarak verilmiştir. Sanki bu âyetin işaretiyle Cenâb-ı Hak şöyle ferman etmektedir: “Ey firavunlar, nemrutlar, ey ‘Ben melikim!’ diye ferih-fahur yaşayanlar, şahlar, şehinşahlar! Mülkün ve saltanatın elinizden heba olup gideceği bir gün gelecek.” İşte لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ “Bugün mülk kimindir? O tek ve Kahhar olan Allah’ındır.”⁴ âyetinin ifade ettiği “hakikat-i uzmânın zuhur edeceği o günün tek ve yekta sahibi Benim.” Binaenaleyh, mülkünüzü idare ederken bir kendi mâlikiyetinize ve mâlikliğinize bakın, bir de “Mâlik-i Yevmiddin”in mâlikiyetine bakın. Siz küçük mülk dairenizde tasarruf yaparken, nazarınızı ara sıra “Mâlik-i Yevmiddin”e çevirirseniz, salâh ve istikamet içinde idare etme hakkını kazanırsınız. Yoksa hayatınız heba, sizler de perişan olursunuz.

Mâlikiyetinize itimat ettiğiniz zaman; mülkünüz bâd-i heva gider. Ama siz mâlikiyetinize güvenmeyin. Allah’ın mâlikiyetine itimat ettiğinizde, mülkünüz, mâlikliğiniz ve melikliğiniz elinizden alındığı o gün, Allah, Rahmân ve Rahîm ismiyle tecellî ederek o mülkü, Rahmâniyet ve Rahîmiyetinin içine koyacak ve size sona ermez ve sarsılmaz bir saltanat ve bir mülk verecek, sonra da sizleri orada ebedî melikler ve mâlikler yapacaktır.