onun ışığı gibi engin bir ilmim, sıcaklığı gibi geniş bir kudretim, ışığındaki yedi renk gibi kuşatıcı duygularım ve gezdiğim her yere, işlediğim her varlığa bakan birer yüzüm, birer gözüm bulunsaydı ve her şeye sözüm geçseydi, belki senin gibi ahmaklık yapıp kendi kendime mâlik olduğumu iddia ederdim. Haydi defol git, sen bende iş bulamazsın!”

İşte Allah’a ortak koşanların vekili, zerreden ümidini kesince alyuvarlardan medet umarak kandaki alyuvarlardan birine rast gelir. Ona sebepler adına, tabiat ve felsefe diliyle der ki: “Ben senin rabbin ve mâlikinim.” O alyuvar, yani yuvarlak kırmızı varlık, ona hakikatin ve ilahî hikmetin diliyle şöyle cevap verir:

“Ben yalnız değilim. Eğer mührümüz, memuriyetimiz ve düzenimiz aynı olan kan ordusundaki bütün benzerlerime sahip olabilirsen ve gezdiğimiz, tam bir hikmetle çalıştırıldığımız bütün beden hücrelerine hükmedecek ince bir hikmetin ve büyük bir kudretin varsa göster. Eğer gösterebilirsen belki iddianda bir mânâ bulunabilir. Halbuki senin gibi bir sersem, elindeki sağır tabiat ve kör kuvvetle, değil bize sahip olmak, zerre kadar bile karışamaz. Çünkü bizdeki düzen o kadar mükemmeldir ki, ancak her şeyi gören, işiten, bilen ve yapan bir Zât bize hükmedebilir. Öyleyse sus! Vazifem o kadar mühim ve içinde bulunduğum düzen o kadar kusursuz ki, senin böyle karmakarışık sözlerine cevap vermeye vaktim yok.” Ve onu kovar.

Sonra o iddiacı şahıs alyuvarı kandıramadığı için gider, bedendeki hücre denilen odacığa rast gelir. Felsefe ve tabiat diliyle ona: “Zerreye ve alyuvarlara söz geçiremedim, belki sen sözümü dinlersin. Çünkü sen gayet küçük bir menzil gibi birkaç şeyden yapılmışsın. Öyleyse ben seni yapabilirim. Sen benim eserim ve hakiki mülküm ol.” der. Hücre ona cevaben, hikmet ve hakikat diliyle der ki:

“Ben gerçi küçücük bir şeyim. Fakat pek büyük vazifelerim, pek ince münasebetlerim ve hem bedenin her hücresiyle hem de bütünüyle bağlarım var. Mesela, atar ve toplardamarlara, sinir sistemine, vücuda gerekli gıdaları ayıran, fazlasını dışarı atan, o gıdaları bedene dağıtıp suret veren uzuvlara karşı ince ve mükemmel vazifelerim bulunur. Eğer bütün bedene, bütün damarlara, sinirlere ve uzuvlara şekil verip onları düzenleyecek, çalıştıracak kudretin ve ilmin varsa.. benim emsalim, sanat ve mahiyet bakımından kardeşim olan bütün beden hücrelerini