doğrudan doğruya Cenâb-ı Hakk’ın dilemesine bakar. Onun, rahmet hazinesinden hususi iradeye tâbi olmasının bir sırrı ve hikmeti şudur:

Kâinatta en mühim hakikatler ve en kıymetli mahiyetler; nur, varlık, hayat ve rahmettir. Bu dört şey perdesiz, vasıtasız, doğrudan doğruya Allah’ın kudretine ve hususi dilemesine bağlıdır. Başka varlıklarda, görünüşteki sebepler kudretin tasarrufuna perdedir. Düzenli kanun ve kaideler, Cenâb-ı Hakk’ın iradesine ve dilemesine bir derece perde olur. Fakat varlıkta, hayatta, nurda ve rahmette o perdeler konulmamıştır. Çünkü perdelerin hikmet sırrı onlarda gerçekleşmez.

Madem varlıkta en mühim hakikat, rahmet ve hayattır; yağmur, hayat ve rahmet kaynağı, hatta rahmetin ta kendisidir. Elbette vasıtalar ona perde olmayacaktır. Kaideler ve yeknesaklık perdesi dahi Cenâb-ı Hakk’ın hususi dilemesini örtmeyecektir ki, herkes her şeyde, her zaman şükür ve kulluğa, duaya mecbur kalsın. Eğer yağmurun yağması bir kaideye bağlı olsaydı, ona güvenilir, şükür ve ümit kapısı kapanırdı. Güneşin doğmasında ne kadar fayda bulunduğu mâlumdur. Fakat güneş düzenli bir kaideye bağlı olduğundan, onun doğması için dua edilmez ve doğduğu için şükredilmez. İnsan o kaide sebebiyle ertesi gün güneşin doğacağını bildiğinden bu, gayba ait sayılmaz. Fakat yağmurun yağması bir kaideye bağlı olmadığı için insanlar her vakit niyaz ve dua ile Cenâb-ı Hakk’ın dergâhına sığınmaya mecbur kalıyorlar. İnsan ilmiyle yağmurun yağacağı vakti belirleyemediği için onu sırf rahmet hazinesinden hususi bir nimet olarak görüp gerçekten şükrediyor.

İşte ayet, bu yönüyle yağmurun yağma vaktini mugayyebât-ı hamseye dâhil ediyor. Rasathanelerdeki âletlerle yağmuru önceden haber verip vaktini tayin etmek gaybı bilmek değil, gaipten çıkıp şehadet âlemine yaklaşması sırasında yağmurun bazı belirtilerinden haberdar olmaktır. Nasıl ki, gayba ait en gizli işler meydana gelince veyahut gerçekleşmesine yakın, bir tür önseziyle bilinir. Bu, gaybı bilmek değil, belki var olan veya olması yakın bir şeyi bilmektir. Hatta ben kendi sinirlerimdeki bir hassasiyet sayesinde yağmuru bazen yirmi dört saat önceden hissediyorum. Demek, yağmurun belirtileri, habercileri var. O belirtiler mesela rutubet olarak kendini gösteriyor, yağmurun