gücenmiyorlardı. Fakat ben içimden diyordum ki: “Bu devamlı ihtarlarımla onları gücendiriyorum, sadakatsizlikle ve iradesizlikle itham ediyorum.”

Sonra birden, önceki işaretlerde izah ve ispat edilen hakikat açığa çıktı. O zaman bu hakikat sayesinde Kur’an-ı Hakîm’in o ısrar ve tekrarları, tamamen halin gereğine uygun, yerinde, israfsız, hikmetli bir şekilde ve itham etmeden yaptığını, bunun hikmetin ve belâgatin ta kendisi olduğunu bildim. Ve o sadık arkadaşlarımın bana gücenmemelerinin sırrını anladım. Bu hakikatin özeti:

Şeytanlar insanı tahribe sevk ettiği için az bir amel ile çok şer işlenir. O yüzden hak ve hidayet yolunda gidenler, çok tedbire, şiddetli sakınmaya, tekrar tekrar ihtara ve çok yardıma muhtaçtır. Bu sebeple, Cenâb-ı Hak o tekrarlar içinde bin bir ismiyle müminlere yardımını takdim ediyor ve merhamet elini binlerce şekilde uzatıyor. İnsanın şerefini lekelemiyor, onu koruyor; kıymetini azaltmıyor, onu küçük düşürmüyor; aksine, şeytanın şerrini büyük gösteriyor.

İşte, ey hak ve hidayet yolundakiler! İnsî ve cinnî şeytanların bu bahsedilen hilelerinden kurtulmanın çaresi: Ehl-i Sünnet ve Cemaat olan hak mezhebini karargâh yapmak, Kur’an-ı Mucizü’l-Beyan’ın kesin hükümlerinin sağlam kalesine girmek, sünnet-i seniyyeyi rehber edinmektir. Bunları yapın ki, selamete eresiniz.

Sekizinci İşaret

Soru: Önceki işaretlerde dalâlet yolunun kolaylığını, tahrip ve tecavüzden ibaret olduğunu, bu sebeple pek çok insanın o yola girdiğini ispat ettiniz. Halbuki başka risalelerde, küfür ve dalâlet yolunun sonsuz zahmetini ve zorluğunu, hiç kimsenin ona girmemesi gerektiğini, o yolun yürünebilir olmadığını kesin delillerle göstermiştiniz. İman ve hidayet yolu ise o kadar zahmetsiz ve açıktır ki, herkes ona girmeliydi.

Cevap: Küfür ve dalâlet iki kısımdır.

Birinci kısmı, amellerle ilgili ve teferruata ait olmakla beraber iman hükümlerini inkâr etmektir; bu tarz küfür kolaydır. Hakkı kabul etmemektir, bir terktir, yokluktur, kabulün yokluğudur. İşte küfrün bu kısmı, risalelerde kolay diye tarif edilmiştir.