İşte kalb ve ruh hayatıyla ilgili meseleler de aynen bunun gibidir. Onlar ancak yaşanınca anlaşılır. Arapçadan dilimize geçmiş bir atasözü vardır: مَنْ لَمْ يَذُقْ لَمْ يَعْرِفْ “Tatmayan bilmez.”113 Yani bir insanın kalb ve ruh hayatını bizzat tatması ve onunla içli dışlı olması lazım ki, ne olduğunu anlayabilsin. Bu açıdan hakiki mânâda inananlar kalb ve ruh kahramanları olmuştur. Bir kez daha belirtelim ki, bu ifadelerimizle onların dışındaki inanan insanların imanını hafife aldığımız zannedilmesin. Hiçbir mü’min, asla kendi imanıyla alâkalı şek ve şüpheye düşmemelidir. Burada anlatılmak istenen kalb ve ruh kahramanlarının ufkundaki iman derinliği, iman enginliğidir.
100 Tirmizî, îmân 37; Ebû Ya’lâ, el-Müsned 7/9, 34; İbn Huzeyme, es-Sahîh 3/304.
101 er-Râzî, el-Mahsûl 5/538; el-Âmidî, el-İhkâm 1/343; İbn Kesîr, Tuhfetü’t-tâlib 1/174; İbn Hacer, Telhîsu’l-habîr 4/192.
102 Müslim, îmân 158; Ebû Dâvûd, cihâd 95; Ahmed İbn Hanbel, el-Müsned 5/207.
103 Buhârî, salât 28, edâhî 14; Tirmizî, îmân 2; Nesâî, îmân 9.
104 Bkz.: et-Teftâzânî, Şerhu’l-Mekâsıd 2/265-271.
105 İbn Hibbân, es-Sahîh 2/406; el-Beyhakî, Şuabü’l-îmân 1/483.
106 Ahmed İbn Hanbel, el-Müsned 5/59; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 7/329; et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-kebîr 20/353.
107 Tirmizî, kıyâmet 25; İbnü’l-Mübârek, ez-Zühd 1/103; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 7/96.
108 Bediüzzaman, Şuâlar s.424 (On Dördüncü Şuâ).
109 Bediüzzaman, Lem’alar s.204 (Yirmi Birinci Lem’a ,Dördüncü Düstur).
110 Bediüzzaman, Lem’alar s.170 (On Yedinci Lem’a, On Dördüncü Nota, Dördüncü Remiz).
111 Bkz.: İmam Rabbânî, el-Mektûbât 2/141 (100. Mektup).
112 Bkz.: Müslim, îmân 297; Tirmizî, cennet 16, tefsîru sûre (10) 1; İbni Mâce mukaddime 13.
113 el-Gazzâlî, İhyâu ulûmi’d-dîn 4/101.