Bu açıdan insan bir taraftan ölesiye bir cehd göstermeli, ölesiye çırpınmalı ama diğer yandan da her zaman haddini bilmeli, konumunun farkında olmalı, temkin ve teyakkuz içinde bulunmalıdır. Kendi üzerinde görünen güzelliklere asla sahip çıkmamalı, hatta mazhar dahi olmadığını, olsa olsa bir memerr olduğunu hiçbir zaman unutmamalıdır. Çünkü bizim üzerimizde görülen güzellikler bizim zatımızın lâzım-ı gayr-i mufarıkı değildir. Suyun üzerinde Güneş’in aksini alan kabarcıklar gibi bu güzellikler de bizim üzerimizde bazen görünüyor, bazen de görünmüyor. Öyleyse bütün bu güzellikler, O Güzeller Güzeli’ne mahsustur. Evet, bu güzellikler bize ait değil ve bizden kaynaklanmıyor. İşte kendisine bu mülâhazalarla bakan bir insan, iş ve gayretlerine bereket kazandırır, لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ“Eğer şükrederseniz nimetimi artırırım.”156 âyetinin kahramanı hâline gelir; gelir de Allah (celle celâluhu) onun üzerindeki nimetlerini artırdıkça artırır.
152 Mâide sûresi, 5/3.
153 Bkz. Buhârî, ezan 51; Müslim, salât 90-97.
154 Bkz. Buhârî, ezan 94, amel fi’s-salât 6, meğâzî 83; Müslim, salât 98.
155 Bkz.: Buhârî, fezâilü’s-sahâbe 5, meğâzî 83-84; Müslim, fezâilü’s-sahâbe 85, selâm 46.
156 İbrahim sûresi, 14/7.