Allah, Kelâm-ı Kadîm’inde, Resûlullah da Sünnet-i Mutahharasında, tevazu etrafında o kadar tahşidat yaparlar ki, onları duyup-işitenin, gerçek kulluğun tevâzu ve mahviyet olduğunda şüphesi kalmaz. Kur’ân’ın: وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيـنَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَـلَامًا“Rahmân’ın has kulları, yeryüzünde alçakgönüllü olmanın örneğidirler ve ağırbaşlı, yüzleri yerde hareket ederler. Cahiller kendilerine sataşınca da ‘selâm’ der geçerler.”10 beyanı onlardan sımsıcak bir ses; أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ“Onlar mü’minlere karşı şefkatli ve mahviyet içindedirler.”11 beyanı da onların gönüllerinden kopup gelen ve davranışlarına akseden yumuşak bir nefestir. Hele: رُحَمَۤاءُ بَيْنَهُمْ تَرٰيهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا“Onlar, birbirlerine karşı şefkat ve merhamet timsalidirler; her zaman onları rükûda iki büklüm ve secdede kıvrım kıvrım bulursun!”12 fermanı ise onlara tasavvurları aşan bir iltifatın unvanı gibidir.
İnsanlığın İftihar Tablosu, bu mevzuyla alâkalı şu incileri saçar gönül gözlerimizin önüne:
1. Allah bana, tevazu ve mahviyet içinde bulunmanızı.. ve kimsenin kimseye karşı fahirlenmemesini emretti.13
2. Size ateşin kendine ilişmeyeceği insanı haber vereyim mi? Ateş; Allah ve insanlara yakın, yumuşak huylu, herkesle geçimli ve rahat insanlara dokunmaz.14
3. Allah için yüzü yerde olanı, Allah yükseltir ha yükseltir; aslında o kendini küçük görmektedir ama, halkın gözünde asıl büyük olan da odur.15
4. Allahım, beni benim gözümde küçük göster!16 Ve daha niceleri… Zaten O, hayatını hep bu çizgide geçirmemiş miydi:
a. Çocuklara uğrar, onlara selâm verir;17
b. Herhangi biri elinden tutup bir yere götürmek isteyince, tereddüt etmeden kalkıp gider;18
c. Ev işlerinde hanımlarına yardım eder;19
Dipnotlar
- 10 Furkan sûresi, 25/63.
- 11 Mâide sûresi 5/54.
- 12 Fetih sûresi, 48/29.
- 13 Müslim, cennet 64; Ebû Dâvûd, edeb 48; İbn Mâce, zühd 16.
- 14 Tirmizî, kıyâmet 45; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 1/272.
- 15 et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 8/172; el-Kudâî, Müsnedü’ş-Şihâb 1/219.
- 16 el-Bezzâr, el-Müsned 10/315; ed-Deylemî, el-Müsned 1/473.
- 17 Buhârî, isti’zân 15; Müslim, selâm 15.
- 18 et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 3/276; Kadı Iyâz, eş-Şifâ 1/131, 133.
- 19 Buhârî, ezân 44, nafakât 8, edeb 40; Tirmizî, kıyâmet 45.