Dinin Afeti Üç Zümre

DİNİN ÂFETİ ÜÇ ZÜMRE

Soru: ٌ آفَةُ الدِّینِ ثَالَثَةٌ: فَقِیهٌ فَاجِ رٌ وَ اِمَامٌ جَائِرٌ وَ مُجْ تَهِدٌ جَاهِل“Dinin âfeti üçtür: Günahkâr fakih, zalim idareci ve cahil müçtehit.”⁴⁶hadisinde geçen üç zümreyi din için bir felaket sebebi kılan ortak özellikler nelerdir?

Cevap: İbn Abbas’tan rivayet edilen bu söz, hadis kriterleri açısından tenkit edilse de mânâ olarak önemli bir hakikati ifade ettiğinde şüphe yoktur. Burada bahsedilen bu üç zümreyi sırasıyla daha yakından tanımaya çalışalım:

Günahkâr Fakih

Bunlardan birincisi, facir fakihtir. Facir, umursamadan günah işleyen kimse demektir. Öyle bir kişi düşünün ki; Kitap ve Sünnet’le meşgul oluyor, bu iki kutsî kaynaktan hüküm çıkarıyor, fakat yaşantısı itibarıyla fısk u fücûr içerisinde. Sırat-ı müstakimde yürüyemiyor, çizgisini koruyamıyor. Dinin haram kıldığı bazı fiilleri işliyor, günaha giriyor. Mesela kazancında helal haram sınırlarını gözetmiyor, eline ve diline hâkim olmuyor, heva ve he-