Öte yandan bu tür problemlerin üstesinden gelme adına, sürekli çevrenizdeki insanlara imanda derinleşme yollarını göstermeli, ihlâs ve uhuvveti nazara vermeli, onları sürekli sohbet-i cânanla rehabilite etmeli ve böylece onların nefis ve enaniyet cihetiyle fena bularak kalbî ve ruhî hayatları itibarıyla yeniden bekâ billâha mazhar olmaları istikametinde cehd ve gayret göstermelisiniz. Sohbetlerinizin birinci gündem maddesi, Allah’la münasebetlerimizi, durmamız gereken yerde tam durup durmadığımızı, düşünce dünyamız itibarıyla Kur’ânî çizgide olup olmadığımızı bir kere daha gözden geçirme olmalıdır. Her seferinde sohbet-i cânanla yeniden canlanmalı, bir kere daha dolmalı ve tekrar şarj olmalıyız. Böyle büyük bir mesele karşısında falan yerde okul açma, filân yerde üniversite açma gibi işler çok küçük kalır. İşte bu zaviyeden meseleye bakınca, nerede eksiğimiz olduğunu görmek mümkündür. Biz oturup kalkıp sürekli sohbet-i cânan demediğimizden, sözleri evirip çevirip Allah ve Resûlullah’a (sallallâhu aleyhi ve sellem) getiremediğimizden, sürekli tahkikî iman etrafında tahşidatta bulunamadığımızdan haset ve hazımsızlık denilen o canavarın ağzına fermuar vuramıyoruz. Ağzına fermuar vuramadığımız için de bu canavar Müslümanları yamuk yumuk konuşturuyor ve yamuk yumuk davranışlar içine itiyor.

300 “Dayattı, kaçındı, emre itaatsizlikte diretti.” (Bkz.: Bakara sûresi, 2/34; Hicr sûresi, 15/31; Tâhâ sûresi, 20/116)

301 Bkz.: Mâide sûresi, 5/27-31.

302 Bkz.: Kitab-ı Mukaddes (Türkçe tercüme), Eski Ahit, Yaratılış, Bâb: 4, Cümle: 1-2.

303 İbn İshak, es-Sîre 4/191; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 7/255-256.

304 Bkz.: İbn Hişâm, es-Sîratü’n-nebeviyye 3/183; İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-Nihâye 3/287-289.

305 Âl-i İmrân sûresi, 3/131.