Hillet Mesleğinin Esasları
Soru: Bediüzzaman Hazretleri, “Mesleğimiz ‘Haliliye’ olduğu için meşrebimiz ‘hıllet’tir.” buyuruyor.127 Mesleğimizin, Halilullah (Allah’ın Dostu) ünvanına sahip Hazreti İbrahim’le (aleyhisselam) irtibatı hangi yönlerden değerlendirilebilir?
Cevap: Allah Teâlâ, Nahl sûresinde şöyle buyuruyor: اِنَّ اِبْرٰه۪يمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتاً لِلهِ حَن۪يفاًۜ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَۙ“Sonra Sana şöyle vahyettik: İbrahim’in hanif yoluna uy. O hiç Allah’a şirk koşmadı.”128 Bu âyet-i kerime, Hazreti İbrahim’e ittibaın çok önemli olduğunu gösteriyor. Nitekim bir seferinde İnsanlığın İftihar Tablosu’na “Ey Allah’ın halîli (dostu).” denildiğinde, “Hayır, o İbrahim’dir.” buyurmuştu.129 Başka bir gün “Efendimiz” mânâsına “Seyyidünâ” ile kendisine hitap edilince O yine, “Seyyidimiz İbrahim’dir.” diyerek bu pâyeyi ona vermiştir.130
Hanif Olma
Burada Hazreti İbrahim veya onun yolu “hanif” olarak isimlendirilmiştir. Hanif ise şirkin en küçüğünden bile fersah fersah uzak durma demektir. Hiç şüphesiz şirkten uzaklığın da dereceleri vardır. Haniflikten anlaşılan ilk mânâ, insanın Allah’ın dışında hiçbir ilâha tapmaması, hiçbir varlığı Allah yerine koymaması ve bütün putlardan uzak durması demektir. Bir ileri derecesi, insanın duygu ve düşüncelerini şirk işmam eden her şeyden uzak tutması ve bütünüyle tevhide yönelmesidir.