Metafizik Âlemin Üveyklerive Beklenen Diriliş

Soru: İnsanın mâneviyata ve metafizik âlemlere açılabilmesi hangi hususlara bağlıdır?

Cevap: Bazı insanlar, maddiyatı her şey gördüklerinden dolayı mânâya ve metafiziğe karşı kapalı bir hayat yaşarlar. Bu kişilerin mâneviyata kapalı kalmasında fıtratlarının belli bir tesiri olsa da asıl üzerinde durulması gereken husus onların bu konuda ciddi bir azm ü ceht ortaya koymamaları, iradelerinin hakkını vermemeleridir. Esasında “inanıyorum” dese de maddiyata gömülmüş, aklı gözüne inmiş insanlar, düşünceleri ve kanaatleri itibarıyla kendi elleriyle kendilerini ciddi bir darlığa mahkûm etmiş olurlar. Mesela onlar, değişik asırlarda yalan söylemeleri ihtimalinin olmadığı güvenilir insanlar tarafından nakledilen binlerce diyebileceğimiz keramet türü hâdiselere inanmazlar. Hatta bazıları, rivayetlerin sağlamlığından dolayı kabul etmeye mecbur kalsalar da mucizeleri bile kabul etmek istemez, onları kendilerince değişik şekillerde tevil ederek maddî sebeplerle izah etmeye çalışırlar. Düşünce dünyalarını maddiyatla sınırlandırmış bu kişiler zamanla eşya ve hâdiselerin metafizik yönünü anlama istidat ve kabiliyetlerini de köreltmiş olurlar. Bunun neticesinde eşya ve hâdiselerin arka yüzünü göremez, şer gibi görünen hâdiselerin ihtiva ettiği hikmetleri kavrayamaz ve te’vil-i ehâdise vâkıf olamadıklarından dolayı da hâdiselerin cereyanındaki değişik mânâları anlayamazlar.

Hâdiselerin Arka Yüzü ve Hikmetin Dili