Asırlardır Tahribe Uğramış Kalenin Tamiri

Soru: Günümüz dünyasının problemlerine çözümler üretme ve ıslah düşüncesi adına dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Cevap: Öncelikle belirtmek gerekir ki tesis, ıslah ve tamir, başka bir deyişle “yapma”, tahribe yani “yıkma”ya nispetle kat kat zordur. Çünkü yapmak için, bir şeyin bütün eczasının, iç ve dış unsurlarının mevcut olması gerekir. Yıkmak için ise bunlardan sadece birisinin yokluğu yeterlidir. Mesela namazı düşünecek olursanız, onun sahih bir şekilde eda edilebilmesi için, bütün şart ve rükünlerinin tastamam yerine getirilmesi gerekir. Fakat bunlardan tek birisi dahi ihmal edildiği zaman, namaz, namaz olmaktan çıkar. Sözgelimi abdestin bulunmaması veya iftitah tekbirinin alınmaması ya da kıbleye dönülmemesi durumunda, geri kalan bütün şart ve rükünleri yerine getirilse bile namaz geçerli olmaz. Hatta namazın Allah katında makbul olması, kişi için ahirette bir değer ifade etmesi ve kabirde onun enîs ü celîsi olması, namazın “iç rükünleri” diyebileceğimiz hudû ve huşuuna da riayet edilmesine bağlıdır. Dış şartlarının yanı sıra burada meydana gelecek bir boşluk onun bihakkın eda edilmesine mâni olacaktır. Diğer ibadet ü taatler için de aynı şey geçerlidir.

İnşa ve Restorasyon

Aynı bakış açısıyla bir binanın inşa veya restorasyonunu da değerlendirmeye alabilirsiniz. Düşünün ki, sanat dâhilerinden Mimar Sinan (makamı Cennet olsun), Selimiye camiini altı sene gibi bir zamanda inşa etmiştir. Edirne işgalinde Bulgarların top atışlarıyla hasar gören ve farklı yerlerinde çatlak ve gedikler oluşan caminin tekrar aslî hüviyetine döndürülebilmesi için başlatılan restorasyon çalışmaları ise yedi-sekiz yıl sürmüştür.